Kategorie
W

Wagner-Juszkiewicz Anna, Znaczenia nadane w terapii, czyli o diagnozie w terapii Gestalt (tekst)

Fragment

Gdy ponad dwa lata temu postanowiłam napisać pracę na temat diagnozy w terapii Gestalt, zauważyłam, iż temat jest ważny nie tylko dla mnie, ale że porusza też niektórych moich kolegów i koleżanki. Niedługo potem przygotowałam również pierwszą wersję niniejszego artykułu. Prawdopodobnie dziś przedstawione poniżej spojrzenie na diagnozę jest już w środowisku bardziej znane, a świadomość siebie jako terapeuty diagnozującego – u gestaltystów pełniejsza. Ponadto właśnie ukazuje się w języku polskim książka „Gestalt Therapy in Clinical Practice”, a w niej rozdział „Diagnoza w psychoterapii Gestalt” kluczowy dla współczesnego rozumienia tego zagadnienia. Większą część niniejszego tekstu stanowi przybliżenie tegoż artykułu z nieznacznymi odniesieniami do mojego doświadczenia. Więcej o przytoczonym tu rozumieniu diagnozy, jej rodzajach czy opisanych perspektywach znaleźć można we wspomnianej publikacji. Na końcu mojego tekstu, w formie konkluzji, załączę osobistą refleksję do tego zagadnienia.

Temat jest ważny, bo bez diagnozy, tak naprawdę, nie ma procesu terapeutycznego i jednocześnie trudny – z różnych powodów. Być może częściowo dlatego, że Gestalt od swoich początków krytykował obecne w psychoanalizie i psychiatrii etykietujące zastosowanie diagnozy. Może dlatego, że taki rodzaj etykietowania nadal istnieje w polu i dotyka naszej wrażliwości. Może dlatego, że pomimo niechęci do diagnoz w praktyce zawodowej posługujemy się nimi i trudno nam dla tej sytuacji znaleźć takie rozumienie, które byłoby satysfakcjonujące, a co za tym idzie trudno nam posługiwać się diagnozą bez poczucia napięcia, ze swobodą. Nie wiem, czy i na ile taki opis trudności jest bliski czytelnikom, wiem jednak, że obrazuje on moje doświadczenie swego rodzaju niewygody, która być może była nieuświadomionym motywem moich poszukiwań.
Poszukiwań, które doprowadziły mnie do artykułu J. Roubala, M. Gecele i G. Francesettiego „Gestalt Therapy Approach to Diagnosis” (Francesetti, Gecele, Roubal 2013). Treści, które w nim znalazłam okazały się wspierające dla swobodnego posługiwania się przeze mnie diagnozą. Nadały też znaczenie diagnozy procesom, których tak nie nazywałam, wpłynęły na lepsze rozumienie przeze mnie tego, co w moim gabinecie się dzieje. Jak zatem Jan Roubal, Michela Gecele i Gianni Francesetti rozumieją diagnozę?

Odnośnik

Artykuł znajduje się tutaj: http://bibliotekagestalt.pl/dokumenty/wagner-juszkiewicz.pdf

Kategorie
P

Pełko Maria, Rozwiązanie w relacji (tekst)

Fragment

Na kilku przykładach z gabinetowej praktyki chcę pokazać, jak fenomen w postaci ciąży terapeutki może wpływać na relację, a ta z kolei – na proces terapeutyczny klienta. Na wstępie odrobina teorii, która posłuży mi za tło – przybliżenie tego, czym w duchu Gestaltu jest relacja.

W procesie psychoterapii wyróżnia się dwa wymiary: praktyczny, na który składają się różnorodne techniki terapeutyczne, oraz relacyjny, który zawiera w sobie całą gamę uczuć i postaw, jakie pojawiają się w wyniku interakcji terapeuty i klienta, oraz sposób ich wyrażania (Gelso, Hayes, 2005). Również w terapii Gestalt poza aspektem teoretycznym oraz bogatą metodologią, niezmiernie ważnym obszarem jest tworząca się w gabinecie terapeutycznym relacja oraz liczne fenomeny, które ją transformują. Terapeuta Gestalt wierzy, że realny i oparty na wzajemności kontakt może prowadzić do zmiany. Relacja terapeutyczna jest procesem – zmienia się i wzbogaca obie osoby.

Tym, co wyróżnia relację terapeutyczną w nurcie Gestalt od innych podejść jest prezentowana przez terapeutę postawa Ja-Ty (ib.). Fundamentem tego założenia jest myśl filozofa dialogu – Martina Bubera. W wyniku swych doświadczeń i pracy doszedł on do wniosku, że jedyną drogą do rozwoju podmiotowości człowieka jest doświadczenie autentycznego spotkania dwóch osób (Buber, 1992). Tak sam autor mówi o stawaniu się Ja w kontakcie z Ty:

Naprzeciw pojawia się i znika, wydarzenia relacji gęstnieją lub rozpraszają się, a w tej przemienności zarysowuje się i rośnie za każdym razem świadomość niezmiennego partnera, świadomość Ja. Nadal wprawdzie ukazuje się on w splocie relacji, w odniesieniu do Ty (…), aż wreszcie pękną wiązania i Ja przez chwilę stanie naprzeciw siebie, odłączonego, jak gdyby naprzeciw Ty, aby niebawem wziąć siebie w posiadanie i odtąd świadomie wchodzić w relacje (ib.).

Odnośnik

Artykuł znajduje się tutaj.

Kategorie
T

Tarkowski Iwo, Schizofrenia i twórcze przystosowanie. Spojrzenie z perspektywy terapii Gestalt na tematykę doświadczenia psychotycznego (tekst)

Fragment

Pomysł zajęcia się tematem schizofrenii i zaburzeń z kręgu schizofrenii zrodził się, gdy zacząłem pracować w Szpitalu MSWiA w Jeleniej Górze, na oddziałach Dziennym Psychiatrycznym Ogólnym dla Dorosłych oraz Dziennym Psychiatrycznym Rehabilitacyjnym Dorosłych. Zaciekawiło mnie funkcjonowanie osób z diagnozą schizofrenii w różnych obszarach ich życia. W szczególności zastanawiałem się nad tym, czy niezrozumiałe, chaotyczne, pozbawione sensu lub celu funkcjonowanie, w tym również objawy wytwórcze, rzeczywiście są takie, czy jest to jedynie pozorne wrażenie. Starałem się dociec, czy objawy
i zmieniony sposób funkcjonowania ujawniany przez konsultowane przeze mnie osoby, są oderwane od rzeczywistości, czy raczej są związane z ich historią życia, a tym samym można je uznać za „sensowne”. Poprzez „sensowne” rozumiem coś, co samo w swej istocie ma wartość, doniosłość, znaczenie czy cel i jest pożyteczne. Arnhild Lauveng (2008) w swojej autobiograficznej książce „Byłam po drugiej stronie lustra. Wygrana walka ze schizofrenią” ciekawie opisuje to zjawisko:

Bo przecież to nie jest tak, że halucynacje są czymś, co przychodzi z zewnątrz i co zupełnie nie ma kontaktu z samą osobą. Przeciwnie. Niezależnie od tego, co się sądzi – co ma się odwagę sądzić – gdy jest się chorym, halucynacje i inne symptomy pochodzą od nas samych i są tworzone przez nasze własne zainteresowania i życie (s.33-34). (…) Dlatego istotne jest, aby takie przeżycia traktować poważnie – jako realne i znaczące zjawisko wymagające przepracowania – a nie lekceważyć je, jako niepożądany objaw, którego należy się pozbyć za pomocą lekarstw (s.37).

W taki sposób zrodził się pomysł na badanie dotyczące osób z diagnozą schizofrenii, z którego wnioski i sugestie chciałem przedstawić w niniejszym artykule.

Odnośnik

Artykuł znajduje się tutaj.

Data publikacji

2018

Kategorie
B

Białkowski Karol, Eksperymentalny kontakt (tekst)

Fragment

Jedna z głównych idei gestaltowskiej pracy psychoterapeutycznej zakłada, że osoba reguluje samą siebie. To proces poszerzania świadomości samego siebie umożliwia większą integrację i decyzyjność, czyli branie odpowiedzialności za własne życie.

​Fenomenologiczna idea podejścia Gestalt zachęca psychoterapeutę do pogłębiania oczywistości. W pracy z drugą osobą skupiamy uwagę na rzeczach „oczywistych”, a często ukrytych przed świadomością klienta. Chodzi o to, by poprzez wgląd, rozumiany jako emocjonalne i percepcyjne doświadczanie rzeczywistości, a także coraz pełniejsze doświadczanie siebie w aktualnej rzeczywistości, prowadzić klienta do odkrycia „oczywistego”. Tego rodzaju wgląd daje poczucie pełni poprzez zintegrowanie wewnętrznych, dualnych i przeciwstawnych sił, rozterek, konfliktów. Samoświadomość jest procesem pełniejszego doświadczania siebie i ma na celu pełne branie odpowiedzialności za swoje życie.

Wyjątkową formą takiego wglądu jest eksperymentowanie. Eksperyment Gestalt jako interwencja psychoterapeutyczna proponowana klientowi ma nieograniczone formy. Poszerzanie świadomości w eksperymentowaniu nie jest efektem interpretacji, lecz następuje poprzez odkrywanie i przeżywanie siebie w trakcie eksperymentalnej twórczej pracy: zabawy, odgrywania ról, psychodramy, wizualizacji itp.

Odnośnik

Link do artykułu: https://www.karolbialkowski.pl/eksperymentartyku%C5%82

Data publikacji

2015

Kategorie
D

Dopierała Joanna, Wziąć świat w nawias, właśnie teraz, z ufnością – wpływy kierunku fenomenologicznego na psychoterapię Gestalt – idea i zastosowanie, impresje własne (tekst)

Fragment

Artykuł ten jest zbiorem moich impresji, przemyśleń, osobistych i subiektywnych doświadczeń w temacie fenomenologii i jej zastosowania w psychoterapii Gestalt. Jeśli ten artykuł, bądź jego fragment, zostanie zrozumiany jako oczywistość, znaczy, że idee husserlowskie właśnie się wcielają. Jeśli nie, to trudno, jak mawiał Fritz Perls. To, co jest ważne dla mnie, to zapoczątkowanie swego rodzaju filozoficznego dialogu. Dialogu bez początku i końca, w którym nikt nie ma racji i jednocześnie wszyscy ją mają.

Każdemu przeżyciu psychicznemu odpowiada na drodze redukcji fenomenologicznej czysty fenomen, ukazujący jego immanentną istotę.

Husserl, 2014

Odnośnik

Artykuł znajduje się tutaj.

Kategorie
B

Boryczko Aneta, Fenomen transformujący w terapii – dialogi wewnętrzne i zewnętrzne terapeuty (tekst)

Fragment

Zanim włączyłam laptop i uniosłam dłonie nad klawiaturą, długo wędrowałam z tym tekstem. A on wędrował we mnie. I toczyła się dyskusja. Mój top dog żądał tekstu naukowego, pełnego fachowych zwrotów i ukazującego egzystencjalną głębię procesów, którym towarzyszę. A under dog odmawiał współpracy, chichotał i pokazywał środkowy palec. Tak ma.

Odnośnik

Artykuł do pobrania tutaj.

Data publikacji

2018

Kategorie
C

Canert-Łąka Ewa, Fenomen wstydu (tekst)

Fragment

Rozumiem wstyd tak jak definiuje go Wheeler, jako brak kontekstu dla kontaktu i nieobecność intersubiektywnego rezonansu w polu, czasem przeżywany jako świadoma emocja pojawiająca się w tym polu, częściej, jeśli takie doświadczenie się powtarzało, szczególnie w dzieciństwie, bezgłosy stan tworzący bazę wszelkich egzystencjalnych doświadczeń jednostki, będący biegunowym doświadczeniem kontinuum wstyd-wsparcie. Kiedy klient po raz pierwszy pojawia się w gabinecie, razem z nim pojawia się miedzy nami potencjalne wsparcie i równocześnie wstyd. Ile razy, patrząc na klienta, zaczynam sobie zdawać sprawę ze swojej podatności na lęk przez byciem zawstydzoną, zadając sobie pytanie: Czy będę w stanie pomóc temu człowiekowi? Czy mam dość umiejętności? Czy jako człowiek nadaję się do tego zawodu? (często w początkach mojej praktyki!), tyle razy jednocześnie staję się bardziej świadoma i otwarta na istnienie wstydu w sposobie organizacji pola, jako regulacji kontaktu, wyniesionym z przeszłych doświadczeń klienta/terapeuty.

Odnośnik

Link do artykułu: http://gestalt-iteg.pl/fenomen-wstydu/

Data publikacji

2017

Kategorie
D

Dopierała Joanna, Próba zobrazowania koncepcji self w psychoterapii Gestalt w oparciu o doświadczenie rany narcystycznej (tekst)

Fragment

Warunek niesprzyjający ludzkiemu sercu stanowi przewlekły stres, kiedy we krwi przez długi czas utrzymuje się wysoki poziom adrenaliny i kortyzolu. Hormony te, niezbędne w sytuacji ucieczki i ratowania życia, utrzymując się w podwyższeniu przewlekle, niszczą życie. Naczynia krwionośne znajdujące się blisko powierzchni skóry kurczą się, aby całą krew zmobilizować do wsparcia pracy mięśni, niezbędnych do ucieczki. Serce bije szybko, mocno. Kiedy taka sytuacja trwa zbyt długo, serce nie wytrzymuje, nie daje rady. Co prawda pod wpływem adrenaliny naczynia, które dają ukrwienie samemu sercu, rozszerzają się, więc serce wydaje się lepiej ukrwione, lecz dzieje się to w intencji walki, ratowania życia i ucieczki, a nie kontemplacji swojego bytu. Serce, będące w stanie przewlekłego stresu, a niewątpliwie jest nią sytuacja braku akceptacji, nie ma przestrzeni na rozważanie swojego istnienia, na samoświadomość, na życie. Tworzy się serce zranione, powstaje rana narcystyczna.

Odnośnik

Artykuł znajduje się tutaj.

Data publikacji

2017

Kategorie
K

Katolo Marta, Staję się sobą w relacji z tobą – o koncepcji relacyjnego self w psychoterapii Gestalt (tekst)

Fragment

Celem niniejszego artykułu jest nakreślenie gestaltowskiej koncepcji self, dla której najbardziej specyficzne jest uznanie, iż zajmuje ono pozycję środkową pomiędzy organizmem a środowiskiem – przynależy więc nie tyle do hipotetycznej struktury Ja, ile do relacji między Ja spotykającym się z nie-Ja (Spagnuolo-Lobb, 2011)

Odnośnik

Artykuł dostępny jest tutaj.

Data publikacji

2018

Na obrazie: Couple et pigeon, Corneille, 1949

Kategorie
G

Gendek Monika, W poszukiwaniu dzikiego self (tekst)

Fragment

Do napisania artykułu o ekoterapii Gestalt i dzikim self zainspirowała mnie praca z klientami na łonie przyrody i spotkania w gronie gestaltystów z naturą w tle. Lektura tekstów o ekoterapii, ekopsychologii, ekofilozofii, oprócz poszerzania merytorycznej wiedzy, dała mi poczucie, że pracuję we wspólnocie ludzi, którzy mają „zielone serca”. „Nie jestem sama” – te słowa wyraźnie we mnie wybrzmiały podczas konferencji EAGT w Taorminie, gdzie byłam uczestnikiem warsztatu prowadzonego w duchu ekoterapii Gestalt. Tam też dowiedziałam się, że jestem… ekoterapeutką.

Odnośnik

Artykuł znajduje się tutaj.

Data publikacji

2018