Kategorie
J

Jacobs Lynne, Krytykując projekcje: wspieranie dialogu w postkartezjańskim świecie (tekst)

Streszczenie

Chociaż koncepcja projekcji jest wysoko ceniona w terapii gestalt, wiąże się z problemami teoretycznymi i etycznymi, które skłaniają mnie do zachęcania, abyśmy z niej zrezygnowali i wymyślili alternatywne sposoby rozumienia naszych doświadczalnych światów. Ilustruję etyczne i teoretyczne problemy i proponuję klinicznie przydatne alternatywy.

Jedną z najbardziej niezwykłych rzeczy w teorii terapii gestalt jest jej przodowanie w rozwijaniu postkartezjańskiego zestawu poglądów na temat tego, co to znaczy być człowiekiem: na temat ludzkiego funkcjonowania i psychologii. Narodziny terapii gestalt, z jej jawnie postkartezjańskimi celami (Perls, Hefferline i Goodman, 1951, s. VIII), wiązały się z radykalną modyfikacją wielu istniejących koncepcji psychologicznych, w większości zaczerpniętych ze świata psychoanalizy. Pojęcia Self, Id, Ego, Osobowość i Nieświadomość zostały przerobione tak, by stały się bardziej zgodne z tym, jak w gestalcie rozumiemy doświadczenie.

Projekcja do niedawna wymykała się podobnej analizie (Sapriel, 1998). Być może wymykała się jej, ponieważ zajmowała tak centralne miejsce w naszej teorii klinicznej i kulturze słownej sięgającej naszych początków (Smith, 2006). W rzeczywistości ironicznym zwrotem w rozwoju mojej własnej krytyki projekcji jest to, że została ona wywołana przez przeczytanie krytyki projekcji we współczesnym traktacie psychoanalitycznym (Stolorow, 1987)! Będę dowodziła, że słowo i koncepcja projekcji są tak mocno obciążone swoimi korzeniami i długim związkiem z kartezjańskim światem dualizmu, obiektywności, korespondencyjnej teorii prawdy i umysłu pojętego jako pojemnika, że ​​lepiej jest rozwinąć bardziej fenomenologiczne i dialogiczne znaczenia dla ujęcia zjawisk, które kuszą nas by nazywać je projekcjami.

Moja krytyka projekcji odbywa się na dwóch poziomach. Najpierw zilustruję problematyczne zastosowania tego pojęcia. Samo to nie stanowiłoby jednak powodu do ponownego przemyślenia koncepcji jako takiej. Ale tworzy to problemy etyczne, które wynikają z tego, co uważam za problem epistemologiczny. Badanie podstawowego problemu epistemologicznego prowadzi do sugestii odrzucenia projekcji jako takiej, a nie tylko do sugestii odrzucenia jej nadużyć.

Tłumaczenie

Ula Krasny

Redakcja/Korekta

Dominika Gilewicz

Odnośnik

http://bibliotekagestalt.pl/dokumenty/Lynne_KrytykujacProjekcje2.pdf

Obrazek: Senecio, Paul Klee, 1922

Kategorie
M

Mierkowski Piotr, Czym jest terapia Gestalt? (tekst)

Fragment

Terapia Gestalt, jak każda inna teoria, stanowi próbę spójnego ujęcia tego z czym się w naszym życiu stykamy, naszego różnorodnego wielowymiarowego doświadczenia. W ten sam sposób, pojawienie się gestaltu, figury, całościowej postaci widzenia i odbioru rzeczy… jakkolwiek by tego nie nazwać, reprezentuje sobą jednocześnie całe mnóstwo nagromadzonych przez nas doświadczeń, relacji, odczuć cielesnych i emocjonalnych, przemyśleń i wyobrażeń na temat nas samych, jak i świata, w którym żyjemy. „Gestalt” – rozumiany jako zorganizowana całość, jest jedynym w sobie, niepowtarzalnym wyrazem naszej naturalnej potrzeby poznawania, innowacji i kreatywności, dzięki zaspokojeniu której rozwijamy nasz życiowy potencjał.

Odnośnik

Link do artykułu: https://www.gestalttherapist.co.uk/phdi/p1.nsf/imgpages/1838_CZYM_JEST_TERAPIA_GESTALT.pdf/$file/CZYM_JEST_TERAPIA_GESTALT.pdf

Kategorie
D

Dopierała Joanna, Wziąć świat w nawias, właśnie teraz, z ufnością – wpływy kierunku fenomenologicznego na psychoterapię Gestalt – idea i zastosowanie, impresje własne (tekst)

Fragment

Artykuł ten jest zbiorem moich impresji, przemyśleń, osobistych i subiektywnych doświadczeń w temacie fenomenologii i jej zastosowania w psychoterapii Gestalt. Jeśli ten artykuł, bądź jego fragment, zostanie zrozumiany jako oczywistość, znaczy, że idee husserlowskie właśnie się wcielają. Jeśli nie, to trudno, jak mawiał Fritz Perls. To, co jest ważne dla mnie, to zapoczątkowanie swego rodzaju filozoficznego dialogu. Dialogu bez początku i końca, w którym nikt nie ma racji i jednocześnie wszyscy ją mają.

Każdemu przeżyciu psychicznemu odpowiada na drodze redukcji fenomenologicznej czysty fenomen, ukazujący jego immanentną istotę.

Husserl, 2014

Odnośnik

Artykuł znajduje się tutaj.

Kategorie
B

Boryczko Aneta, Fenomen transformujący w terapii – dialogi wewnętrzne i zewnętrzne terapeuty (tekst)

Fragment

Zanim włączyłam laptop i uniosłam dłonie nad klawiaturą, długo wędrowałam z tym tekstem. A on wędrował we mnie. I toczyła się dyskusja. Mój top dog żądał tekstu naukowego, pełnego fachowych zwrotów i ukazującego egzystencjalną głębię procesów, którym towarzyszę. A under dog odmawiał współpracy, chichotał i pokazywał środkowy palec. Tak ma.

Odnośnik

Artykuł do pobrania tutaj.

Data publikacji

2018

Kategorie
K

Katolo Marta, Staję się sobą w relacji z tobą – o koncepcji relacyjnego self w psychoterapii Gestalt (tekst)

Fragment

Celem niniejszego artykułu jest nakreślenie gestaltowskiej koncepcji self, dla której najbardziej specyficzne jest uznanie, iż zajmuje ono pozycję środkową pomiędzy organizmem a środowiskiem – przynależy więc nie tyle do hipotetycznej struktury Ja, ile do relacji między Ja spotykającym się z nie-Ja (Spagnuolo-Lobb, 2011)

Odnośnik

Artykuł dostępny jest tutaj.

Data publikacji

2018

Na obrazie: Couple et pigeon, Corneille, 1949

Kategorie
K

Kincel Adam, Psychoterapeuta mówiący o sobie – zagadnienia odkrywania się w gabinecie (tekst)

Fragment

Aby przedstawić różne rodzaje odkrywania klientom procesu terapeuty, chciałbym pokazać trzy możliwości rozpoczęcia tego artykułu. Proszę, zwróć uwagę na swoje odczucia, kiedy czytasz każdy z tych opisów.

  1. Poniższy artykuł o ujawnianiu osobistego procesu terapeuty został opracowany w oparciu o współczesną teorię psychoterapii relacyjnej oraz syntezę wybranej literatury z tego tematu z różnych modalności terapeutycznych takich jak: psychoanaliza, terapia kognitywno-behawioralna, terapia zorientowana na osobę i Gestalt. Teoria będzie ilustrowana przykładami z mojej pracy z klientami oraz szkoleń z psychoterapii.
  2. Temat komunikowania tzw. swoich procesów klientom inspirował mnie od dawna. Pisząc ten artykuł czułem zarówno obawę przed tym, jak zostanę odebrany przez bardziej tradycyjnie pracujących terapeutów, którzy rzadko ujawniają swoje procesy, jak i ekscytację związaną z tym, że przedstawiam teorię i praktykę, którą uważam za ważną w budowaniu relacji terapeutycznej.
  3. W moim rodzinnym domu nie mówiło się dużo o uczuciach i osobistych przeżyciach. Pamiętam, że chciałem rozumieć moich rodziców, pytałem ich o poprzednich partnerów, o ich dom rodzinny, decyzje, które za mnie podejmowali. To, co otrzymywałem, to często odpowiedzi intelektualne, a o wiele rzadziej ich wzruszenie, bezbronność, obecność. Podobnie w różnych psychoterapiach, które podejmowałem jako klient chciałem spotkać terapeutę, który nie tylko będzie obecny takim, jakim jest, ale również będzie mi o tym, z czym jest komunikował; chciałem poczuć, że ja jako osoba oddziałuję na jego/ jej życie. Oczywiście nie oczekiwałem, że moje oddziaływanie na życie terapeuty będzie równe temu, jak ona/on będzie oddziaływał/-a na moje, ale też, że moje istnienie jest ważne.

Jakie były Twoje doświadczenia, gdy czytałeś/-aś każdy ze wstępów? Czy do któregoś było ci bliżej, a może poczułaś/-eś wobec niektórych antypatię, irytację, lęk? Gdybyśmy mieli wymieniać style pisania artykułów akademickich, to byłoby tu więcej przykładów, ale na potrzeby artykułu o ujawnianiu procesów w świadomości terapeuty, chciałbym wyszczególnić te trzy główne.

Odnośnik

Artykuł znajduje się tutaj.

Data publikacji

2017 (Fenomen psychoterapii)

Kategorie
Z

Żuk-Michałowska Natalia, Przez dialog do odpowiedzialności. Związki psychoterapii Gestalt z myślą Martina Bubera i Martina Heideggra (tekst)

Fragment

Należy zastanowić się nad nieco odmiennym rozumieniem kontaktu i spotkania według Bubera i gestaltystów. Wedle filozofa spotkanie jest raczej wydarzeniem, przyjęciem określonej postawy, a nie procesem. W Gestalcie spotkanie jako wydarzenie to „kontakt końcowy/ finalny”, stanowiący fazę całego kontaktu. Kontakt finalny można zatem nazwać „momentem Ja-Ty” lub „spotkaniem Ja-Ty”, a cały proces – „relacją”. W kontakcie finalnym znika tło (To) na korzyść figury (Ty), która w pełni angażuje self. Paul Goodman twierdzi nawet, że w kontakcie zanikają niektóre funkcje self1 takie jak tworzenie granic, kierowanie, identyfikowanie, postępowanie według wcześniejszych nastawień, a cała energia zużywana najczęściej do podtrzymywania mechanizmów obronnych – używana jest do spontanicznego doświadczania Ty. Tak jak u Bubera, rzeczywistość staje się pełną realizacją self, które identyfikuje się z figurą (…) Ja jestem twarzą zwróconą ku Tobie i niezależnie od tego, jaka jest figura, nie istnieje już podział między tym, kto przezywa, a przeżyciem, między tym, kto uczestniczy w zdarzeniu a zdarzeniem. Aby kontakt zaistniał konieczne jest wycofanie i przed i po nim2, ale po nim uczestniczenie Ja pozostaje w nim – żyje w nim i mieszka. Jeżeli by chcieć opisać buberowskie „między” określeniami Gestaltu i porównać je do kontaktu granicznego, wówczas: jest to tworzenie pola przy obecności dwóch osób, między którymi dokonuje się określony rodzaj wzajemnego oddziaływania, i które tworzą dla siebie nawzajem pole i w ten sposób biorą udział w dynamicznym procesie. W przestrzeni spotkania powstaje określony Gestalt (Ja-Ty)3, gdy pacjent poczuje się na tyle bezpiecznie, że jest w stanie stworzyć własne, silne gestalty i w pełni zaangażować się w proces, a także pozwolić sobie na znalezienie się twarzą w twarz z drugą osobą.

Odnośnik

Artykuł znajduje się tutaj.

Kategorie
M

Mierkowski Piotr, Fenomen kontaktu – impresje spisane przez psychoterapeutę Gestalt (tekst)

Fragment

Moją ambicją nie jest tutaj wyczerpujące studium fenomenu kontaktu, a raczej zebranie luźnych impresji, osobistych odczuć i wrażeń, cytatów z piśmiennictwa terapii Gestalt, jak i poezji, fragmentów rozów i spotkań ze sztuką, które, mam nadzieję, dotkną i poruszą również czytelnika.

Odnośnik

Link do artykułu: https://www.gestalttherapist.co.uk/phdi/p1.nsf/imgpages/1838_article1.pdf/$file/article1.pdf

Kategorie
A

Ablewicz Krystyna, Dwie fenomenologie (Husserl – Perls) oraz ich funkcje w pedagogicznym procesie badawczym (tekst)

tekst dedykowany pamięci Profesor Teresy Bauman

Fragment

Prof. Bauman konsekwentnie namawiała mnie do podjęcia empirycznych badań fenomenologicznych, które są właśnie konfrontujące filozofującego pedagoga z rzeczywistością. To, co spływa z głowy na papier kreuje niewątpliwie jakiś świat logiczny, lecz przecież wyobrażony, bo mieszczący się tylko w świadomości piszącego. Ogólność filozoficzno-teoretyczna nasyca kontekstowość pedagogicznego myślenia i działania, lecz jest ledwie pewnym horyzontem, drogowskazem, bo sama z siebie nie jest w stanie sprostać potrzebom i wymaganiom dnia codziennego. Mówienie o tym, jak coś trzeba zrobić i nawet bardzo precyzyjne mentalne dopracowywanie warunków realizacji, jakkolwiek potrzebne, jest tylko wstępnym aspektem ludzkiego „bycia w świecie”. Aspekt drugi to konfrontacja z rzeczywistością taką jaka ona jest w całej realności ludzkiego doświadczenia. Z jego ograniczeniami, bólami, lecz też i radościami – z osobowościowo odmiennymi, jednostkowymi konglomeratami myśli, uczuć, doznań, przeświadczeń. To permanentne wchodzenie w relację i poznawanie tego, co jest i sprawdzanie sposobu, w jaki chcę urzeczywistnić jakąś wartość, albo raczej utworzyć warunki, w których wychowanek będzie miał okazje do jej doświadczenia.

Odnośnik

Link do artykułu: https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/bitstream/handle/item/72127/ablewicz_dwie_fenomenologie_2018.pdf

Kategorie
K

Kaliteevska Elena, Fenomenologia bliskości (tekst)

Fragment

Czasem towarzyszy nam pragnienie, żeby bliskość uznać za absolutnie wartościowy stan i zafiksować go raz na zawsze: chwilo trwaj, jesteś taka piękna. Jednak wszystko to, co dotyczy bliskości jest procesem tworzenia tego przeżycia w kontakcie z kimś, kto także przeżywa swoje indywidualne doświadczenie. I nawet jeśli używamy tych samych pojęć do opisu naszej rzeczywistości wewnętrznej, to w dwóch fenomenologicznych i kosmicznych przestrzeniach brzmią one w odmienny sposób i tworzą zupełnie różne doświadczenie.
Fenomenologia bliskości i traumy bliskości (alienacji) jest zawsze doświadczeniem zawartym w relacji Ja-Ty, doświadczeniem beznadziei i rozpaczy tak długo, jak Ty drugiego człowieka jest nieskończenie dalekie i nieosiągalne.

Tłumaczenie

Anna Bal

Odnośnik

Link do artykułu: http://annabal.pl/fenomenologia-bliskosci-elena-kaliteevska/