Kategorie
J

Jacobs Lynne, Wstyd w dialogu terapeutycznym (tekst)

Fragment

Ten rozdział koncentruje się na jednym szczególnym wymiarze wstydu w psychoterapii. Chcę skupić się na wstydzie i jego zmienności w dialogu terapeutycznym. Nie będę koncentrowała się na tym, jak terapeutka może identyfikować i pracować z problemem wstydu w bardziej ogólnym sensie. Raczej zajmę się pracą i wrażliwością na wstyd, który pojawia się jako produkt interakcji między terapeutką a pacjentem.

(…)

Ogólnie rzecz biorąc, terapeuci unikający potencjału wstydu niechętnie ujawniają swoją pracę i mają skłonność do obwiniania pacjenta oraz zwrotnego zawstydzania go pod pozorem „konfrontowania pacjenta z inną perspektywą” lub „konfrontowania pacjenta z rzeczywistością”. Niechętnie szukają też superwizji i często – niestety – niechętnie decydują się na własną terapię. Ze względu na swoją skłonność do ukrywania się, rzadko mają okazję dowiedzieć się o swoich własnych skłonnościach do zawstydzania i ograniczeniach wynikających z tego, jak unikają wstydu.

Tłumaczenie

Ula Krasny

Źródło

VOICE OF SHAME (1996), Wheeler i Lee, eds., Jossey-Bass

Odnośnik

http://bibliotekagestalt.pl/dokumenty/Wstyd_LynneJacobs.pdf

Na obrazku: Dialog, Alexander Bogen, 1991

Kategorie
M

Meulmeester Frans, Teoria pola w Gestalt (wideo)

Webinar Rady Studentów Instytutu Gestalt w Krakowie. Frans Meulmeester – “Teoria pola w Gestalt” – 10.11.2020 g.19.00

Kategorie
J

Jacobs Lynne, Krytykując projekcje: wspieranie dialogu w postkartezjańskim świecie (tekst)

Streszczenie

Chociaż koncepcja projekcji jest wysoko ceniona w terapii gestalt, wiąże się z problemami teoretycznymi i etycznymi, które skłaniają mnie do zachęcania, abyśmy z niej zrezygnowali i wymyślili alternatywne sposoby rozumienia naszych doświadczalnych światów. Ilustruję etyczne i teoretyczne problemy i proponuję klinicznie przydatne alternatywy.

Jedną z najbardziej niezwykłych rzeczy w teorii terapii gestalt jest jej przodowanie w rozwijaniu postkartezjańskiego zestawu poglądów na temat tego, co to znaczy być człowiekiem: na temat ludzkiego funkcjonowania i psychologii. Narodziny terapii gestalt, z jej jawnie postkartezjańskimi celami (Perls, Hefferline i Goodman, 1951, s. VIII), wiązały się z radykalną modyfikacją wielu istniejących koncepcji psychologicznych, w większości zaczerpniętych ze świata psychoanalizy. Pojęcia Self, Id, Ego, Osobowość i Nieświadomość zostały przerobione tak, by stały się bardziej zgodne z tym, jak w gestalcie rozumiemy doświadczenie.

Projekcja do niedawna wymykała się podobnej analizie (Sapriel, 1998). Być może wymykała się jej, ponieważ zajmowała tak centralne miejsce w naszej teorii klinicznej i kulturze słownej sięgającej naszych początków (Smith, 2006). W rzeczywistości ironicznym zwrotem w rozwoju mojej własnej krytyki projekcji jest to, że została ona wywołana przez przeczytanie krytyki projekcji we współczesnym traktacie psychoanalitycznym (Stolorow, 1987)! Będę dowodziła, że słowo i koncepcja projekcji są tak mocno obciążone swoimi korzeniami i długim związkiem z kartezjańskim światem dualizmu, obiektywności, korespondencyjnej teorii prawdy i umysłu pojętego jako pojemnika, że ​​lepiej jest rozwinąć bardziej fenomenologiczne i dialogiczne znaczenia dla ujęcia zjawisk, które kuszą nas by nazywać je projekcjami.

Moja krytyka projekcji odbywa się na dwóch poziomach. Najpierw zilustruję problematyczne zastosowania tego pojęcia. Samo to nie stanowiłoby jednak powodu do ponownego przemyślenia koncepcji jako takiej. Ale tworzy to problemy etyczne, które wynikają z tego, co uważam za problem epistemologiczny. Badanie podstawowego problemu epistemologicznego prowadzi do sugestii odrzucenia projekcji jako takiej, a nie tylko do sugestii odrzucenia jej nadużyć.

Tłumaczenie

Ula Krasny

Redakcja/Korekta

Dominika Gilewicz

Odnośnik

http://bibliotekagestalt.pl/dokumenty/Lynne_KrytykujacProjekcje2.pdf

Obrazek: Senecio, Paul Klee, 1922

Kategorie
S

Schoen Steven, Czym jest lecząca więź? (tekst)

Fragment

W swoim artykule dzielę się kilkoma przemyśleniami na temat tego, czym jest lecząca więź. Pierwsze pytanie, jakie każdy zadaje przy leczeniu wszelkich dolegliwości, to pytanie „czy to pomoże”; przeważnie pomysł na źródło leczenia jest bardzo konkretny – dorosły łyka tabletkę na ból głowy, dziecko chce pocałunku w zadrapanie; klient psychoterapii przychodząc podobnie zadaje sobie pytanie: „Co on/ona zrobi lub co mi doradzi żebym zrobił?”

Odnośnik

https://gestalt.edu.pl/artykuly/czym-jest-leczaca-wiez/

Kategorie
G

Gołaszewski Filip, Intersubiektywność w ujęciu Martina Bubera i Edmunda Husserla. Porównanie teorii (tekst)

Fragment

Artykuł ma na celu porównanie stanowiska Martina Bubera i Edmunda Husserla w kwestii intersubiektywności. Filozofia dialogu niekiedy wchodziła w polemikę z Husserlowską fenomenologią (Święcicka 1993: 8). Ślady konfrontacji możemy odnaleźć również na kartach pism Martina Bubera. Porównując obie teorie, skupiam się przede wszystkim na dwóch tekstach, którymi są Ja i Ty oraz Medytacje kartezjańskie. Chociaż Ja i Ty pochodzi z 1923 r., a Medytacje kartezjańskie ukazały się w roku 1931, w pierwszej kolejności przyglądam się koncepcji Husserla. Powodem jest fakt, że filozofia Husserla i pierwsze sformułowania fenomenologii historycznie wyprzedzają projekt Bubera. Najwcześniejsze dzieło Husserla o nastawieniu fenomenologicznym, czyli Badania logiczne, pochodzi z lat 1900–1901. Prawdopodobnie Buber miał dostęp do wczesnych tekstów Husserla, a szereg twierdzeń występujących w Ja i Ty można odczytywać jako atak przeprowadzony na teorię transcendentalnej podmiotowości oraz główne założenia fenomenologii (Doktór 1992: 36). Obraz fenomenologii ulega zmianie w późnym okresie twórczości Husserla, w którym zostają poruszone wątki relacji, Innego oraz intersubiektywności (Zahavi 2014: 144). Dopiero spojrzenie na fenomenologiczne opracowanie tych problemów umożliwia rzetelne odniesienie do ich krytyki sformułowanej przez filozofię dialogu.W tytule umieściłem pojęcie „intersubiektywność”, które kojarzone jest raczej z terminologią Husserlowską. Można jednak przyjąć, że ów termin opisuje te samo doświadczenie, o które chodzi Buberowi. Przy czym u obu myślicieli całkowicie inna jest jego ekspozycja. Buber posługuje się pojęciem „relacja” i wskazuje na różne warianty, w których relacja może występować. Husserl podchodzi do zagadnienia intersubiektywności od strony fenomenologicznej konstytucji i przedstawia kolejne szczeble ekspozycji fenomenu. Chociaż w obu koncepcjach rzecz dotyczy między innymi wzajemnego stosunku człowieka do drugiego człowieka, to jednak opracowanie zagadnienia jest zupełnie różne, poczynając od samej warstwy językowej. W pierwszej kolejności przedstawiam zatem Husserlowską koncepcję intersubiektywności, a następnie Buberowskie ujęcie tego zagadnienia. Na zakończenie wysuwam kilka wniosków, które z przeprowadzonego zestawienia mogą wypływać dla obu teorii.

Odnośnik

Artykuł znajduje się tutaj: http://journals.pan.pl/Content/94556/mainfile.pdf?handler=pdf

Kategorie
P

Pełko Maria, Rozwiązanie w relacji (tekst)

Fragment

Na kilku przykładach z gabinetowej praktyki chcę pokazać, jak fenomen w postaci ciąży terapeutki może wpływać na relację, a ta z kolei – na proces terapeutyczny klienta. Na wstępie odrobina teorii, która posłuży mi za tło – przybliżenie tego, czym w duchu Gestaltu jest relacja.

W procesie psychoterapii wyróżnia się dwa wymiary: praktyczny, na który składają się różnorodne techniki terapeutyczne, oraz relacyjny, który zawiera w sobie całą gamę uczuć i postaw, jakie pojawiają się w wyniku interakcji terapeuty i klienta, oraz sposób ich wyrażania (Gelso, Hayes, 2005). Również w terapii Gestalt poza aspektem teoretycznym oraz bogatą metodologią, niezmiernie ważnym obszarem jest tworząca się w gabinecie terapeutycznym relacja oraz liczne fenomeny, które ją transformują. Terapeuta Gestalt wierzy, że realny i oparty na wzajemności kontakt może prowadzić do zmiany. Relacja terapeutyczna jest procesem – zmienia się i wzbogaca obie osoby.

Tym, co wyróżnia relację terapeutyczną w nurcie Gestalt od innych podejść jest prezentowana przez terapeutę postawa Ja-Ty (ib.). Fundamentem tego założenia jest myśl filozofa dialogu – Martina Bubera. W wyniku swych doświadczeń i pracy doszedł on do wniosku, że jedyną drogą do rozwoju podmiotowości człowieka jest doświadczenie autentycznego spotkania dwóch osób (Buber, 1992). Tak sam autor mówi o stawaniu się Ja w kontakcie z Ty:

Naprzeciw pojawia się i znika, wydarzenia relacji gęstnieją lub rozpraszają się, a w tej przemienności zarysowuje się i rośnie za każdym razem świadomość niezmiennego partnera, świadomość Ja. Nadal wprawdzie ukazuje się on w splocie relacji, w odniesieniu do Ty (…), aż wreszcie pękną wiązania i Ja przez chwilę stanie naprzeciw siebie, odłączonego, jak gdyby naprzeciw Ty, aby niebawem wziąć siebie w posiadanie i odtąd świadomie wchodzić w relacje (ib.).

Odnośnik

Artykuł znajduje się tutaj.

Kategorie
M

Mierkowski Piotr, Czym jest terapia Gestalt? (tekst)

Fragment

Terapia Gestalt, jak każda inna teoria, stanowi próbę spójnego ujęcia tego z czym się w naszym życiu stykamy, naszego różnorodnego wielowymiarowego doświadczenia. W ten sam sposób, pojawienie się gestaltu, figury, całościowej postaci widzenia i odbioru rzeczy… jakkolwiek by tego nie nazwać, reprezentuje sobą jednocześnie całe mnóstwo nagromadzonych przez nas doświadczeń, relacji, odczuć cielesnych i emocjonalnych, przemyśleń i wyobrażeń na temat nas samych, jak i świata, w którym żyjemy. „Gestalt” – rozumiany jako zorganizowana całość, jest jedynym w sobie, niepowtarzalnym wyrazem naszej naturalnej potrzeby poznawania, innowacji i kreatywności, dzięki zaspokojeniu której rozwijamy nasz życiowy potencjał.

Odnośnik

Link do artykułu: https://www.gestalttherapist.co.uk/phdi/p1.nsf/imgpages/1838_CZYM_JEST_TERAPIA_GESTALT.pdf/$file/CZYM_JEST_TERAPIA_GESTALT.pdf

Kategorie
K

Kaliteevska Elena, Fenomenologia bliskości (tekst)

Fragment

Czasem towarzyszy nam pragnienie, żeby bliskość uznać za absolutnie wartościowy stan i zafiksować go raz na zawsze: chwilo trwaj, jesteś taka piękna. Jednak wszystko to, co dotyczy bliskości jest procesem tworzenia tego przeżycia w kontakcie z kimś, kto także przeżywa swoje indywidualne doświadczenie. I nawet jeśli używamy tych samych pojęć do opisu naszej rzeczywistości wewnętrznej, to w dwóch fenomenologicznych i kosmicznych przestrzeniach brzmią one w odmienny sposób i tworzą zupełnie różne doświadczenie.
Fenomenologia bliskości i traumy bliskości (alienacji) jest zawsze doświadczeniem zawartym w relacji Ja-Ty, doświadczeniem beznadziei i rozpaczy tak długo, jak Ty drugiego człowieka jest nieskończenie dalekie i nieosiągalne.

Tłumaczenie

Anna Bal

Odnośnik

Link do artykułu: http://annabal.pl/fenomenologia-bliskosci-elena-kaliteevska/

Kategorie
B

Bal Anna, Możliwości dialogu – od polaryzacji ku rzeczywistości (tekst)

Fragment

Szukając porozumienia, możemy natknąć się na ograniczenia w dialogu. Mimo towarzyszącej nam intencji spotkania, wyrażonej w popularnym „chciałam dobrze, ale wyszło jak zwykle”, zdarza się, że komunikacja utyka. Czy dla budowania relacji z innymi ludźmi dialog jest kluczowy? Czy wystarczą szczere chęci, żeby swobodnie rozmawiać, nie potykając się w chwilach różnicy zdań? Okazuje się, że dla dialogu, w którym obecne są dwa lub więcej głosów, oprócz intencji porozumienia potrzebne jest rozmówcy bazowe poczucie pewności w samym sobie (nie mylić z pewnością siebie), związane z poczuciem bezpieczeństwa i gruntu pod stopami. Wszystko po to, żeby jego krucha konstrukcja psychiczna nie rozpadła się na skutek podmuchu Innego czy też zetknięcia się z różnicą. Łatwo powiedzieć, trudniej wcielić w życie – właśnie dlatego zajmuję się tym tematem, mierząc się jednocześnie z własnymi ograniczeniami i szukając tego, co stanowi przeszkodę w dialogu i co jest potrzebne, żebyśmy mogli się na taki rodzaj spotkania otworzyć.

Odnośnik

Link do artykułu: http://annabal.pl/mozliwosci-dialogu-od-polaryzacji-ku-rzeczywistosci/