Kategorie
S

Stasiewska Ewa, Eksperyment w psychoterapii (tekst)

STRESZCZENIE

Niektóre założenia na swój temat ograniczają naszą spontaniczność i kreatywność. Wiele utrwalonych nawyków i schematów postępowania, które kiedyś w dzieciństwie służyły przystosowaniu, obecnie utrudnia twórcze bycie „tu i teraz”. Jeśli na przykład trwamy w przekonaniu, że czegoś nie możemy zrobić lub coś musimy, tym samym unieruchamiamy się w danej postawie. Tego typu przekonania zostały kiedyś przyjęte a priori od ważnych osób lub też wynikają z jakiegoś wcześniej przeżytego trudnego emocjonalnie doświadczenia. Drogą do zmiany tych przekonań w psychoterapii Gestalt jest tworzenie warunków do przeżycia nowego – korektywnego doświadczenia. Umożliwia to m.in. eksperyment będący równocześnie drogą do aktywnego badania siebie (Linker, 1991). Ma on na celu podważenie nawykowych wzorów zachowań i zaproponowanie nowych możliwości (Sills, Fish, Lapworth, 1999). Jest to bardzo twórcza metoda. Właściwie każdy eksperyment jest inny. Jednak tym, co jest wspólne dla różnych eksperymentów, jest relacja między terapeutą a osobą uczestniczącą w eksperymencie i jakiś rodzaj aktywności. Powstaje pytanie, które elementy eksperymentu są najważniejsze z punktu widzenia osoby w nim uczestniczącej?

Celem niniejszego artykułu jest charakterystyka eksperymentu subiektywnie uznanego przez badanych za kluczowy, czyli taki, w którym wyraźnie doświadczyli czegoś nowego. To nowe doświadczenie może prowadzić do zmiany przekonań, myśli, nastawienia emocjonalnego, a także do zmiany funkcjonowania w życiu codziennym. Ważne będzie zwrócenie uwagi na elementy eksperymentu subiektywnie wskazywane przez badanych jako znaczące dla nich w tym eksperymencie.

Odnośnik

Artykuł dostępny jest tutaj.

Dodatkowe uwagi

Artykuł ukazał się w czasopiśmie Gestalt, 1,2 (2009, 2010), 33-43.

Kategorie
Z

Zapart Agnieszka, Twórczość jako podstawa zmiany – praktyczny wymiar psychologii twórczości w psychoterapii Gestalt (wideo)

Kategorie
K

Krasny Ula, Nowy Gestalt: ‘Trzy poziomy praktyki’ Petera Philippsona (wideo + tekst)

Prezentacja

Link do prezentacji jest tutaj: bibliotekagestalt.pl/dokumenty/nowyGestaltPeterPhilippson.pdf

Kategorie
B

Beisser Arnold, Paradoksalna Teoria Zmiany (tekst)

Fragment

Konflikt Perlsa z obowiązującym porządkiem rzeczy zawiera zalążki jego teorii zmiany. Ta teoria zmiany nie była przez Perlsa nigdzie formalnie opisana, ale jest to dość oczywiste, iż była podłożem znacznej części jego pracy klinicznej, i stanowi podstawę wszystkich technik stosowanych do dziś dnia w terapii Gestalt. Ze względów, które staną się wkrótce oczywiste, nazywać ją będę paradoksalną teorią zmiany. Krótko powiedziawszy, brzmi ona następująco: zmiana pojawia się wtedy, gdy ktoś staje się tym, kim jest, a nie kiedy usiłuje stać się tym, kim nie jest. Zmiana nie odbywa się ani pod wpływem przymusu ze strony osoby zainteresowanej zmianą, ani też kogokolwiek, kto stara sieją zmienić, ale zachodzi, jeśli ktoś włoży czas i wysiłek w to, żeby stać się tym, kim jest – być w pełni zaangażowanym w swoją bieżącą sytuację. Poprzez odrzucenie roli agenta zmiany, sprawiamy, że prawdziwie znacząca i systematyczna zmiana staje się możliwa.
Terapia Gestalt odrzuca rolę „zmieniacza”, wręcz przeciwnie zadaniem terapeuty Gestalt jest zachęcanie, a nawet upieranie się przy tym, żeby pacjent był tam, gdzie jest i tym, kim jest. Uważa on bowiem, że zmiana nie zachodzi ani za sprawą „starania się”, przymusu czy perswazji, ani też nie stanowi rezultatu wglądu, interpretacji czy innych podobnych metod. Wręcz przeciwnie, zmiana staje się możliwa tylko wtedy, gdy pacjent zrezygnuje, przynajmniej na chwilę, z tego, jakim chciałby się stać, i pokusi się być tym, kim jest. Bowiem z założenia, po to, żeby ktoś się poruszył musi najpierw zatrzymać się, co pozwala mu poczuć mocny grunt pod nogami, w przeciwnym razie, poruszanie się bez solidnego oparcia w podłożu jest utrudnione albo też całkowicie niemożliwe.

Tłumaczenie

Piotr Mierkowski

Odnośnik

Link do artykułu: https://www.gestalttherapist.co.uk/phdi/p1.nsf/imgpages/1838_TeoriaZmiany.pdf/$file/TeoriaZmiany.pdf

Kategorie
K

Kowalska Sylwia, Paradoks zmiany (tekst)

Fragment

W jaki sposób można wykorzystać opór na rzecz zmiany? Zachowanie obronne musi najpierw dotrzeć do świadomości klienta na przykład poprzez: wzmocnienie, przerysowanie, eksperyment, zastosowanie psychodramy itp. Taka zmieniona świadomość jest praktycznie warunkiem koniecznym, aby mogła nastąpić zmiana i sama w sobie również stanowi zmianę (Houston, 2006). Jednostka musi rozpoznać to zachowanie jako własną aktywność i wziąć za nie odpowiedzialność, dzięki czemu energia wcześniej kierowana przeciw sobie reintegruje się jako własna. Jest to krok do zintegrowania własnych zachowań (Chu, 2013). Wówczas można ją wykorzystać do podjęcia nowych wyzwań, eksploracji nowych zachowań, dopełnienia niedomkniętych figur (stadium eksperymentowania). Ostatni krok stanowi konsolidacja nowego zachowania. Za przykład przejścia przez opór niech posłuży fragment sesji mojej klientki Alicji: jest to osoba około czterdziestoletnia, pracująca nad swoim rozwojem osobistym. Często podczas sesji złości się, używa konfrontacyjnej narracji, a jednocześnie jej ciało wyraża smutek i tęsknotę. Pewnego dnia opowiada, „idąc” cyklem Zinkera (Sills, Fish, Lapworth, 1999), że chce wreszcie otwarcie wyrazić swoje uczucia wobec matki, głównie złość. W efekcie pracy okazuje się, że chodzi o wyrażenie miłości i bliskości, za którą Alicja tęskni, a strach przed odrzuceniem maskuje agresją, głównie werbalną lub unikaniem kontaktu.

Terapeuta w procesie kontaktu z klientem nie naciska na to, by zmiana nastąpiła, ale, zważywszy na zawarty kontrakt terapeutyczny, zmierza w kierunku, co do którego zgodził się z klientem i stwarza przestrzeń dla rozwoju procesu poszerzania świadomości. Klient uświadamia sobie swoje sposoby radzenia sobie z otoczeniem społecznym i mechanizmy reagowania na nowe sytuacje. Zmiana pojawia się natomiast jako produkt procesu poszerzania świadomości.

Odnośnik

Artykuł dostępny jest tutaj.

Data publikacji

2017