Fragment
W ujęciu Gestalt nie mówi się o „osobowości narcystycznej” ani o „narcystycznym zaburzeniu osobowości”, lecz o „orientacji narcystycznej” (Mentus Kandić i in., 2020, s. 1001; Salonia, 2016, s. 762) lub „narcystycznym sposobie funkcjonowania” („narcissic mode” – Spagnuolo Lobb, 2019, s. 2), aby podkreślić, że nie chodzi o zespół stałych cech jednostki ani o „chorobę”, lecz o pewne ukierunkowanie rozwojowe i wynikającą z niego tendencję w sposobie wchodzenia w kontakt ze środowiskiem.
Według Isadore’a Froma charakterystycznym dla osoby narcystycznej stylem kontaktu jest retrofleksja, czyli wycofywanie się z pełnego kontaktu i zawracanie ku sobie energii, która miała zostać wykorzystana w relacji z otoczeniem (Salonia, 2016). Ten powtarzający się proces powoduje frustrację, utratę poczucia sprawczości i osamotnienie. Retrofleksja ma swoje źródła w zaburzeniach relacji z matką, do których dochodziło we wczesnym dzieciństwie, a zwłaszcza w zbyt wczesnym (lub całkowitym) odłączeniu dziecka od matki i, co za tym idzie, braku doświadczenia zdrowej konfluencji przeze jednostkę. Z tego powodu osoba narcystyczna traci zaufanie do otaczających ją ludzi i odczuwa głęboki lęk przed autentyczną bliskością, która kojarzy się jej z utratą siebie i zależnością powodującą cierpienie. W obawie przed pozytywną konfluencją osoba o orientacji narcystycznej przerywa cykl kontaktowania się ze środowiskiem w momencie, gdy ma dojść do prawdziwego spotkania z drugą osobą (Finzi, 2010). Energia, która miała zostać zainwestowana w relację, zostaje zawrócona do „wewnątrz” – w ciało, myśli lub emocje. Jak widać, retrofleksja, będąca próbą ochrony przed relacyjnym zranieniem, uniemożliwia osobie narcystycznej spotkanie z Innym i przeżycie autentycznej wspólnoty.
Odnośnik
Obraz
Fragment: Portrait of an art lover, Giovanni Boldini, 1865
Śledź Bibliotekę na Facebooku, bo jest fajna:
