Temat wstydu jest bardzo obszerny, a niniejszy artykuł skupia się na wymiarze wstydu, który pojmuję jako następstwo traumy relacyjnej. W obrębie całego opracowania pojawi się kilka określeń odnoszących się do tego rodzaju wstydu, jednak jako wiodącego będę używała pojęcia wstydu chronicznego, w ślad za pracą Patricii A. DeYoung Terapia chronicznego wstydu. Perspektywa relacyjna i neurobiologiczna (2015).

Postaram się omówić to doświadczenie możliwie kompleksowo, opierając się na anglojęzycznej literaturze gestaltystów oraz czerpiąc z osobistego doświadczenia udziału w warsztacie prowadzonym przez Jay’a Levin’a. Opiszę jak to zagadnienie było i jest rozumiane w psychoterapii na przestrzeni dekad jej rozwoju, jakie można wyróżnić rodzaje wstydu, a także jak to pojęcie jest postrzegane i charakteryzowane we współczesnym ujęciu Gestalt. Odniosę się do cielesnych wrażeń wiążących się ze wstydem. Przeanalizuję doświadczenie chronicznego wstydu z perspektywy poszczególnych elementów teorii Gestalt, czyli cyklu doświadczania, mechanizmów kontaktowania się i funkcji Self. Postaram się również wykazać, jak to doświadczenie staje się podstawą szeregu adaptacji, które usztywnione – blokują wchodzenie w kontakt i bycie w bliskich, autentycznych relacjach z innymi, powodując cierpienie, które często jest przyczyną zgłaszania się klientów do gabinetów psychoterapeutycznych. Na koniec opiszę zasady prowadzenia terapii Gestalt dotykającej doświadczenia chronicznego wstydu. Całość artykułu ma raczej formę zbierającą i porządkującą wiedzę o wstydzie z perspektywy Gestalt. Mam świadomość, że nie jest on wyczerpujący.

Strona WWW Autorki

https://www.facebook.com/PsychoterapiaKatarzynaBaczkowska

Odnośniki:

PDF: https://bibliotekagestalt.pl/wp-content/uploads/2026/05/wstyd-w-ujeciu-psychoterapii-gestalt_artykul.docx.pdf

EPUB: https://bibliotekagestalt.pl/wp-content/uploads/2026/05/wstyd-w-ujeciu-psychoterapii-gestalt_artykul.docx.epub

Obraz:

Fragment: The Man Made Mad by Fear, Gustave Courbet

Skip to content