Kategorie
J

Jawor Marek, Fenomenologiczny paradygmat psychoterapii Gestalt (tekst)

Eksplikując wpływy fenomenologii na kształt psychoterapii Gestalt, należy najpierw zaprezentować podstawowe idee nurtu filozoficznego, którego założycielem był Edmund Husserl, następnie omówić główne idee psychoterapii Gestalt, by finalnie, zestawiając te dwie perspektywy badawcze, móc ukazać siłę oddziaływań fenomenologii na terapię Gestalt.

Odnośnik: https://pressto.amu.edu.pl/index.php/fc/article/view/30559/26994

Na obrazku: Embroidering the Earth’s mantle, Remedios Varo, 1961

Kategorie
S

Skorupka Alfred, Wybrane aspekty filozoficzne psychoterapii Gestalt (tekst)

W artykule zostały przedstawione główne założenia psychoterapii Gestalt, a następnie porównano je z filozofią – z buddyzmem zen i recentywizmem. Autor rozważa podobieństwa, ale też pewne różnice między tą koncepcją psychologiczną a filozofią. W konkluzjach wskazano, że filozofia i psychologia powinny nawzajem czerpać ze swych dokonań, lecz nie w celu tworzenia eklektycznych teorii

Odnośnik:

http://31.186.81.235:8080/api/files/view/1626646.pdf

Kategorie
A

Ablewicz Krystyna, Wartości antropologii, aksjologii i pedagogii Gestalt w perspektywie pedagoga (tekst)

nie trzeba zmieniać świata
trzeba tylko znaleźć w nim
swoje miejsce
Albert Einstein

Otóż chcę wskazać, a zarazem wykaza ć, w zakresie ograniczonym liczb ą stron tekstu, że „zarówno założenia teoretyczne psychologii Gestalt, jak i wiedza wynikająca z jej realizacji praktycznych, czyli działań psychoterapeutycznych mogą stanowić podstawę teoretyczną, implikującą specyfikę codziennej pracy pedagoga”, a tym samym stać się podstawą osobowościowego i relacyjnego przygotowania pedagogicznego nauczycieli i pedagogów pracuj ących zarówno w szkole, jak i w środowisku pozaszkolnym.

W: Rocznik Komisji Nauk Pedagogicznych 2013, vol. 66, s. 53-67

Odnośnik:

https://ruj.uj.edu.pl/xmlui/bitstream/handle/item/7081/ablewicz_wartosci_antropologii%2c_aksjologii_i_pedagogii_gestalt_w_perspektywie_pedagoga_2013.pdf?sequence=1&isAllowed=y

Kategorie
P

Philippson Peter, Seksualność: popęd i relacja (tekst)

Fascynuje mnie prowadzenie warsztatów o seksualności i praca z klientami w tym temacie, jednocześnie, obok ekscytacji, odczuwam w tej pracy pewien niepokój. Wszystkie te emocje są jak najbardziej na miejscu! Poza oczywistymi doświadczeniami, możliwościami i zagrożeniami zagadnienie naszej seksualności wzbudza wiele ważnych teoretycznych i terapeutycznych pytań. Pragnę tutaj podzielić się moim sposobem rozumienia seksualności oraz jej miejsca w psychoterapii, szczególnie w terapii Gestalt.

Tłumaczenie:

Marta Szmania-Deierling

Odnośnik

http://bibliotekagestalt.pl/dokumenty/Peter_Philippson_Seksualnosc.pdf

Na obrazku: Untitled (Sexual Shaman), Norval Morrisseau, 1992

Kategorie
M

Mierkowski Piotr – Paul Goodman, szkic biograficzny (tekst)

Paul Goodman urodził się w Upper Manhattan w Nowym Jorku w domu bogatej miejskiej inteligencji żydowskiej. Obydwoje jego rodzice, byli drugim z kolei pokoleniem emigrantów z Niemiec. Jego ojciec, Barnett Schatz, dorobił się majątku handlując antykami, ale tuż po tym jak Paul przyszedł na świat, jeszcze w trakcie procesu rozwodowego, uciekł do Buenos Aires wraz ze swoją kochanką, zostawiając byłą żonę z czwórką dzieci na pastwę losu. Paul nigdy nie poznał ojca, po którym wszystkie ślady – zdjęcia, dokumenty, historie, nawet jego nazwisko zostały wymazane. Paul mawiał o sobie, że jest „sierotą, która miała dom”.

Sytuacja finansowa rodziny uległa z dnia na dzień radykalnej zmianie. Matka Paula – Augusta Goodman, przeobraziła się z artystycznej duszy towarzystwa w zapracowanego samotnego rodzica zarabiającego na utrzymanie rodziny sprzedażą odzieży kobiecej na ulicznym straganie. Opiekę nad Paulem przejęły jego ciotki oraz starsza siostra, Alice, której zadedykował później pierwszy tom jego powieści The Empire City. Starszy brat – Percival, który później stał się wziętym architektem, opuścił dom rodzinny bardzo wcześnie – pomimo to kontakt między braćmi był dobry i często ze sobą później współpracowali, m.in. przy pisaniu książek i artykułów do prasy.

Strona WWW Autora

https://www.gestalttherapist.co.uk/

Odnośnik

http://bibliotekagestalt.pl/dokumenty/Goodman.pdf

Na obrazku: Egon Schiele “Autoportret” (1914)

Kategorie
M

Mierkowski Piotr – Laura Perls, szkic biograficzny (tekst)

Na swoich warsztatach cytowała Fausta Goethego, w nauczaniu odwoływała się do powieści Manna Der Zauberberg; gdy przychodzili jej studenci, grała Schuberta na swoim fortepianie marki Bechstein.
Namawiała swoich pacjentów, żeby śpiewali do niej zamiast mówili, pokazywała im, jak się poruszać, jakby byli współczesnymi mistrzami tańca, prosiła ich, żeby zadomowili się w swoich ciałach i wzięli odpowiedzialność za swoje istnienie.
Była żoną, matką i babcią.
I była innowatorką terapii Gestalt, współzałożycielką pierwszego instytutu, który prowadziła przez prawie 40 lat.
W Laurze Perls pilna potrzeba egzystencjalnego zaangażowania łączyła się z pełną wdzięku estetyką. Nauczała terapii Gestalt jako psychoterapii «egzystencjalnej, doświadczalnej i eksperymentalnej».
Ona sama w pełni żyła tymi słowami.
Wśród fundamentalnych wartości wyznawanych przez Laurę Perls była konieczność unikania przez nas utrwalonych gestalten. Przypomnijmy więc jak Laura zwracała się do zgromadzonej publiczności, być może takiej jak ta dzisiejsza, i jak często zaniżała ich oczekiwania, pytając swoim niewielkim głosem: «Czego ode mnie oczekujecie? Czego ode mnie chcecie?» Tak, oczywiście, był to jej sposób na skromne negocjowanie własnego lęku. Ale była to także pierwsza lekcja Laury – «nie idealizuj mnie. Nie rób ze mnie jakiegoś utrwalonego gestaltu».” (Bloom, 2015)

Strona WWW Autora

https://www.gestalttherapist.co.uk/

Odnośnik

http://bibliotekagestalt.pl/dokumenty/biografiaLaura.pdf

Na obrazku: Egon Schiele, Die Familie, 1918

Kategorie
F

Francesetti Gianni, Perspektywa pola w praktyce klinicznej: W kierunku teorii terapeutycznej phronēsis (tekst)

Koncepcja pola była wykorzystywana w psychoterapii na szereg sposobów przez różnych autorów, ale także na różne sposoby przez tych samych autorów w różnym czasie. Bez wyjaśnienia znaczenia tego terminu istnieje ryzyko pomieszania języków niczym przy budowie biblijnej wieży Babel; często nie będzie jasne, o czym mówimy (Staemmler, 2005). Celem tego rozdziału nie jest zaproponowanie uniwersalnej definicji tego pojęcia, lecz zaoferowanie – przy uwzględnieniu złożoności materii – ram teoretycznych, które byłyby wystarczająco jasne i ilustrowałyby jego konsekwencje dla praktyki klinicznej.

W poprzednim wydaniu tej książki (Brownell, 2008) rozdział dotyczący perspektywy pola w terapii Gestalt został przygotowany przez Gaffneya i O’Neilla. Autorzy opisali tam koncepcję pola w całej jej złożoności i podkreślili różnice pomiędzy głównymi koncepcjami, które są obecnie w użyciu (w szczególności Lewina oraz Perlsa, Hefferline’a i Goodmana), przedstawiając konsekwencje tej perspektywy w praktyce klinicznej i proponując szereg cennych przykładów terapii. W tym rozdziale opieram się na tym doskonałym omówieniu oraz na pracy innych autorów, którzy opracowywali te koncepcje (Latner, 1983; Yontef, 1984; Parlett, 1991, 2005; Wheeler, 2000; Cavaleri, 2001, 2003; Yontef, 2002; Kennedy, 2003; Robine, 2004; Jacobs, 2005; Staemmler, 2005; O’Neill, 2008; Wollants, 2008; Jacobs i Hycner, 2009; Bloom, 2011, 2016, 2017; Spagnuolo Lobb, 2013; Day, 2016; Philippson, 2017b). W tle znajdują się koncepcje pola z innych modeli, w szczególności z psychoanalizy, gdzie ta koncepcja cieszy się obecnie coraz większym zainteresowaniem (Stolorow, Brandchaft i Atwood; 1994; Orange, Atwood i Stolorow, 1997; Baranger, 2005; Baranger i Baranger, 2008; Stern, 2010; Neri, 2016; Ferro, 2016), oraz z innych podejść (Tolman, 1959; Pribram, 1971; Combs, 1999).

Czerpię z tej literatury, aby zaproponować fenomenalną, fenomenologiczną i psychopatologiczną perspektywę pola oraz połączoną z nią strategię – celem jest praktyczne wsparcie konkretnej koncepcji ludzkiego cierpienia i terapii. Perspektywa pola nie oferuje techniki, która może być odtworzona jako zachowanie lub procedura, ale proponuje podejście do terapii, aby pomóc kierować aktem terapeutycznym, gdy wyłania się w konkretnej sytuacji. Skuteczność terapeutyczna opiera się na rozwijającym się w tu i teraz sojuszu terapeutycznym i na intersubiektywnych fenomenach, a nie na podręcznikowych technikach (Duncan, Miller, Wampold i Hubble, 2010; Day, 2016). „Strategia” pola nie jest tekhnē (tj. powtarzaniem określonych zachowań w dążeniu do osiągnięcia celu), ale raczej phronēsis03: zdolnością do wytyczania drogi z uwzględnieniem możliwości i ograniczeń obecnej sytuacji (Orange, Atwood i Stolorow, 1999; Sichera, 2001). Phronēsis tej perspektywy pola wspiera orientację i interwencję, które, choć kształtują się na nowo w każdej sytuacji, rozwijają się zgodnie z podejściem, które można określić jako specyficzne i jako takie może być rozważane również dla celów badawczych. Zatem perspektywa pola nie jest teorią techniki, ale teorią phronēsis. Pogląd, który przedstawiam, opiera się na koncepcji pola w psychoterapii w ogóle, a nie tylko w terapii Gestalt, i stara się rozwijać koncepcję pola organizm/środowisko wprowadzoną przez Perlsa (1942) oraz Perlsa, Hefferline’a i Goodmana (1951). Ta perspektywa pomaga nam zrozumieć pracę terapeutyczną w radykalnie relacyjnym świetle.

Oryginalnie w:

“The Field Perspective in Clinical Practice: Towards a Theory of Therapeutic Phronēsis” from Phil Brownell’s Handbook for Theory, Research, and Practice in Gestalt Therapy (2nd Edition)

Tłumaczenie:

Iwo Tarkowski

Odnośnik:

http://bibliotekagestalt.pl/dokumenty/Perspektywa_Pola_w_praktyce_klinicznej_po_korekcie.pdf

Na obrazku: Mosaic I, M.C. Escher, 1951

Kategorie
M

Mierkowski Piotr, Kilka Słów Wprowadzenia do Teorii Zdrowia i Patologii w Terapii Gestalt (tekst)

Fragment

Jedną z ulubionych lektur Frederyka Perlsa, odkrywcy terapii Gestalt, jak zwykł on o sobie mówić, była książka Art and Artist: Creative Urge and Personality Development („Sztuka i Artysta: Popęd Twórczy i Rozwój Osobowości”, 1932), napisana przez Otto Ranka – austriackiego psychoanalityka blisko związanego z Zygmuntem Freudem, któremu, jak sam Perls przyznał, „udało się trafić w sedno utożsamiając akt twórczy z wyrazem zdrowia psychicznego”. Podobnie pełen pochwał dla opracowanej przez niego koncepcji sztuki i kreatywności był współautor Gestalt Therapy (1951), Paul Goodman, który wielokrotnie nawiązywał do książki Ranka w swoich licznych własnych artykułach oraz w samym tekście źródłowym podejścia Gestalt do psychoterapii, PHG (Zobacz np. str. 395).
Otto Rank twierdził, że „w trakcie procesu samorozwoju neurotyk pobiera wgłąb siebie świat zewnętrzny i korzysta z niego jako obrony przed wymogami prawdziwego życia, opłacając to odczuwaniem świata-smutku wraz ze wszystkimi tego konsekwencjami. Tymczasem artysta cierpiąc podobnie jak neurotyk cierpi z powodu «Weltschmertz», może zarazem, w przeciwieństwie od niego, korzystać ze zinternalizowanego przez siebie świata jako z twórczego materiału i dzięki temu właśnie jest od niego tylko w części zależny – mimo, że pozostaje często głęboko przygnębiony, jest w stanie oddziaływać na to uczucie własną osobowością oraz czerpać z niego korzyści dla siebie samego”.

Strona WWW Autora

https://www.gestalttherapist.co.uk/

Odnośnik

http://bibliotekagestalt.pl/dokumenty/Teoria-Zdrowia-i-Patologii-w-terapii-Gestalt.pdf

Na obrazku: Study Figure I, Francis Bacon (1946)

Kategorie
B

Boris Georges, Melo Anna, Moreira Virginia, Wpływ fenomenologii i egzystencjalizmu na terapię Gestalt (tekst)

Streszczenie

Literatura dotycząca wpływu fenomenologii i egzystencjalizmu na terapię Gestalt zawiera wiele kwestii spornych, ponieważ założyciele TG nie sprecyzowali swoich filozoficznych i epistemologicznych podstaw. Wydaje się jednak, że różne czynniki mające wpływ na Perlsa i jego współpracowników podczas rozwoju terapii Gestalt doprowadziły do stworzenia podejścia fenomenologiczno-egzystencjalnego. 

Możliwe wpływy fenomenologii i egzystencjalizmu, na terapię Gestalt zostały omówione w oparciu o przegląd literatury dotyczący wpływu psychologii Gestalt, poprzez Goldsteina, Laurę Perls i Goodmana, a także fenomenologiczne idee Brentano, Husserla i Merleau-Ponty’ego. Podobnie, w odniesieniu do egzystencjalizmu,  zajmujemy się połączeniem koncepcji terapii Gestalt z filozofią Kierkegaarda, Nietzschego, Bubera i Sartre’a. Stwierdzono, że wpływ fenomenologii i egzystencjalizmu na terapię Gestalt zaowocował koncepcją człowieka jako bycia-w-świecie oraz zaakcentowaniem przeżytych doświadczeń.

Tłumaczenie

Ula Krasny, Magdalena Boruc

Źródło:

Artykuł ukazał się pierwotnie w BORIS, Georges Daniel Janja Bloc, MELO, Anna Karynne and MOREIRA, Virginia. Influence of phenomenology and existentialism on Gestalt therapy. Estudos de Psicologia (Campinas) [online]. 2017, v. 34, n. 04 [Dostęp 21 Lipca 2021] , pp. 476-486. Adres: https://doi.org/10.1590/1982-02752017000400004. Epub Oct-Dec 2017. ISSN 1982-0275.

Odnośnik

http://bibliotekagestalt.pl/dokumenty/Boris-Melo-Moreira.pdf

Na obrazku: Phenomenon, Rudolf Kosow, 2019

Kategorie
W

Willauer Beate, Współczesne rozumienie fenomenologii. Czy fenomenologia jest dyscypliną filozoficzną? (tekst)

Fragment

Koncepcje pola fenomenologicznego i przestrzeni życia wpływają na nasze rozumienie tego, co wcześniej było postrzegane jako wewnętrzne uwarunkowania psychiczne na rzecz rozumienia tego z powrotem jako doświadczany świat, gdzie ujawniają się cielesne warunki, tendencje działania i siły pola. Na tym tle możemy powiedzieć, że choroba nie jest w pacjencie, ale pacjent jest w chorobie. To oznacza, że światu w którym jest pacjent, brakuje społecznego rezonansu, rozpoznania i potwierdzenia od których jako istoty ludzkie jesteśmy zależni. W takim rozumieniu cierpienie powinno być rozumiane jako wyłaniający się fenomen relacyjnej przestrzeni w której żyje pacjent. Terapia powinna wesprzeć klienta do zrestrukturyzowania jego/jej przestrzeni życiowej i powiększenia jej/jego stopnia wolności. Fenomenologiczne nastawienie przenosi punkt skupienia z tego, co dzieje się “wewnątrz pacjenta”, na to co wyłania się w interaktywnym polu fenomenologicznym. Zadaniem terapeuty jest rozwijanie poczucia otwartości, ciekawości ukrytymi możliwościami fenomenologicznego pola i bycie w bieżącej chwili nie próbując kontrolować procesu.

Informacja

Zapis wykładu z webinaru zorganizowanego przez Radę Studentów Instytutu Gestalt, 30 marca 2021 r.

Tłumaczenie podczas webinaru: Agata Szymków 

Tłumaczenie podczas notowania (wspierając się tłumaczeniem Agaty): Ula Krasny

Odnośnik

http://bibliotekagestalt.pl/dokumenty/BeateWillauer.pdf

Na obrazku: Phenomenon, Remedios Varo

WWW Autorki:

https://www.gestaltpraxis.ch/